2019 yılında yürürlüğe giren yeni yönetmelik ile birlikte, depremden kaynaklı yer ivmesi değerleri ülkemizin her bir noktasında farklılık göstermektedir. AFAD’ın interaktif deprem tehlike haritasından elde ettiğimiz bu değerler hesaplanırken, kullanıcı tarafından iki parametrenin girilmesi gerekmektedir.

Bunlardan ilki zemin etüdü sonucunda TBDY-2018’e uygun olarak belirlenen zemin sınıfıdır (ZA, ZB, ZC …vb.). Diğer parametre ise deprem yer hareketi düzeyidir.   


🔴 Deprem Tehlike Haritası ile ilgili yazımızı aşağıdaki linkten okuyabilirsiniz: https://insaatrehberim.net/2020/03/29/turkiye-deprem-tehlike-haritasi/amp/


 

TBDY-2018’de 4 farklı yer hareketi düzeyi tanımlanmıştır:

  •  Yer Hareketi Düzeyi-1 (DD-1)
  •  Yer Hareketi Düzeyi-2 (DD-2)
  •  Yer Hareketi Düzeyi-3 (DD-3)
  •  Yer Hareketi Düzeyi-4 (DD-4)

Belirlenen 4 farklı yer hareketindeki temel farklılık ivme kayıtlarının seçildiği tarihsel dönemin büyüklüğüdür. Detaylandıracak olursak; DD-1‘den DD-4‘e doğru gidildikçe yer ivmesi kayıtlarının alındığı tarihsel dönem daralmaktadır. DD-1‘de 2475 yıl olan tekrarlanma periyodu, DD-4‘te 43 yıldır.

TBDY-2018’de yer hareketi düzeylerine ilişkin yer alan bölüm aşağıdaki gibidir:


2.2.1. Deprem Yer Hareketi Düzeyi-1 (DD-1)

DD-1 Yer Hareketi, spektral büyüklüklerin 50 yılda aşılma olasılığının %2 ve buna
karşı gelen tekrarlanma periyodunun 2475 yıl olduğu çok seyrek yer hareketini
nitelemektedir. Bu deprem yer hareketi, gözönüne alınan en büyük yer hareketi olarak da adlandırılmaktadır.

2.2.2. Deprem Yer Hareketi Düzeyi-2 (DD-2)

DD-2 Yer Hareketi, spektral büyüklüklerin 50 yılda aşılma olasılığının %10 ve buna
karşı gelen tekrarlanma periyodunun 475 yıl olduğu seyrek yer hareketini
nitelemektedir. Bu deprem yer hareketi, standart tasarım deprem yer hareketi olarak da
adlandırılmaktadır.

2.2.3. Deprem Yer Hareketi Düzeyi-3 (DD-3)

DD-3 Yer Hareketi, spektral büyüklüklerin 50 yılda aşılma olasılığının %50 ve buna
karşı gelen tekrarlanma periyodunun 72 yıl olduğu sık yer hareketini nitelemektedir.

2.2.4. Deprem Yer Hareketi Düzeyi-4 (DD-4)

DD-4 Yer Hareketi, spektral büyüklüklerin 50 yılda aşılma olasılığının %68 (30 yılda aşılma olasılığı %50) ve buna karşı gelen tekrarlanma periyodunun 43 yıl olduğu çok sık yer hareketini nitelemektedir. Bu yer hareketi, servis yer hareketi olarak da adlandırılmaktadır.


Deprem Yer Hareketi Düzeyleri Neyi İfade Ediyor?

TBDY-2018’de yer alan yer hareketi düzeylerine ilişkin açıklamalarda tekrarlanma periyodu ve aşılma olasılığı kavramları yer alıyor. Tekrarlanma periyodu, belirli bir bölgedeki bir yer hareketinin meydana gelme sıklığını ifade eder. Aşılma olasılığı ise belirlenen yer hareketinin belli bir yıldaki aşılma olasılığını ifade eder. Bu değerler geçmişte yaşanan depremlerden elde edilen veriler kullanılarak yapılan istatistiksel çalışmalar sonucunda belirlenir.

Yukarıda istatistik biliminde kullanılan poisson modeline ait formül görülmektedir. Bu formülle DD-2 yer hareketi düzeyi için belirlenen süre ve aşılma olasılığı kullanılarak tekrarlanma periyodu aşağıdaki gibi hesaplanabilir:


DD-2 için:

Öngörülen zaman aralığı: 50 yıl

Aşılma olasılığı: %10

Tekrarlanma periyodu = -[ln(1-0.1)/50]-1 = 475 yıl


Diğer yer hareketi düzeyleri için de benzer şekilde istatistiksel parametreler hesaplanabilir. Umarım yazımız faydalı olmuştur…

 

Kaynak: http://www.imo.org.tr/resimler/dosya_ekler/89227ad223d3b7a_ek.pdf

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz