Son günlerde meydana gelen depremler nedeniyle televizyonlarda beton basınç dayanımı kavramını sık sık duyuyoruz. Beton, yapısı itibariyle  basınç etkisine karşı yüksek dayanıma sahip bir yapı malzemesidir. Bu  nedenle üretilen beton için temel beklenti, yapı için gerekli olan basınç dayanımını sağlamasıdır. Basınç dayanımının belirlenmesi için de beton numune alımı yapılmaktadır.

Yapı malzemesi olan beton, basınç dayanımının yanı sıra çekme ve kesme etkilerine karşı da bir miktar dayanıma sahiptir. Genellikle betonun kesme dayanımı basınç dayanımının %35-%80’i kadardır. Betonun çekme dayanımı ise genellikle basınç dayanımının %10’u kadar olduğundan, çekme etkileri betonarme yapılarda donatı tarafından karşılanır.

Beton malzemesi, santrallerde üretildikten sonra mikserler ile şantiyelere taşınır. Döküm tekniği ve çevresel etkenler gibi nedenlerden dolayı döküm sırasında beton homojenliğini kaybedebilir. Bu nedenle dökümü yapılan beton ile standartlara uygun şekilde alınan beton numunelerinin basınç dayanımları aynı olmayabilir.  Yapısal tasarımlarda da bahsettiğimiz bu durum göz önüne alınarak beton basınç dayanımı güvenlik katsayısına bölünerek hesaplarda kullanılır.

BETON NUMUNESİ NASIL ALINIR?

TS EN – 206 Beton Standardında 15×15 cm küp ve 15×30 cm silindir olmak üzere, iki tür beton numune kalıbı tanımlanmıştır. Numune kalıpları su sızdırmaz ve su emmez özellikte olmalı, kalıp birleşim yerleri, macun, yağ veya gres yağı ile su sızdırmayacak şekilde kapatılmalıdır. Numune kalıpları standarda uygun boyutlarda olmalıdır. Standarda uygun olmayan beton numune kalıpları, beton dayanımında düşüşlere neden olacağı için kullanılmamalıdır.

Taze betondan alınmış küp numuneler

Küp numuneler 2, silindir numuneler 3 tabaka halinde doldurulmalıdır. Her bir tabaka 25 kez şişlenerek numunenin iyice sıkışması sağlanmalıdır. Sıkıştırma sonrasında, kalıbın
dış kenarlarına, sıkıştırma çubuğu darbelerinden geriye kalan boşluklar doluncaya kadar tokmak ile hafifçe vurulmalıdır. Kalıbın üst yüzeyi mala yardımıyla fazlalıklar alınarak sıyırma hareketiyle düzeltilmelidir.

Farklı mikserlerden alınan beton numuneleri zarar görmeden, görünür ve kalıcı
şekilde etiketlendirilmelidir. Numuneler, alındıkları yerden taşınmadan, kalıp
içerisinde (16 saatten az, 3 günden fazla olmamak üzere) yeterli sertliğe ulaşıncaya kadar, dış etkilerden, şoktan titreşimden ve kurumadan korunur.

Numunelerin taşınması sırasında sıcaklık ve rutubet gibi çevresel faktörlerden etkilenmesi önlenmelidir.Beton numuneleri kırımın gerçekleştirileceği tarihe kadar (7. veya 28. gün) suyun içerisinde veya bağıl nemi %95’in üzerinde olan kür kabininde bekletilmelidir. Bunun sonucunda numuneler dayanım kazanmaya devam eder ve çatlak oluşumunun önüne geçilmiş olur.

 

Bu yazıda http://www.imo.org.tr ‘den alıntılar kullanılmıştır.

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz