Yapı tasarımında, yapı türü ne olursa olsun (betonarme, çelik, yığma vb.) genel bir mantalite vardır. İster 2 katlı basit bir yapı ister karmaşık bir proje tasarımı yapılırken bu genel ilke esas alınır.

Bir yapı tasarlanırken yapıya etkiyen yüklerin hesaplanması gerekir. Yapıya düşey olarak etkiyen kalıcı ve hareketli yükler, yatay olarak etkiyen deprem ve rüzgar yükleri yönetmeliklere göre hesaplanır. Diğer taraftan da yapının taşıyıcı elemanlarının taşıma kapasiteleri bulunur. Sonuçta elemana etkiyen yükün neden olduğu kesit etkisi, elemanın taşıma kapasitesinden küçük ise taşıma gücü sınır koşulu bakımından güvenli olarak kabul edilir.

Yükler hesaplandıktan sonra olduğu gibi değilde güvenlik katsayılarıyla arttırılarak kullanılırlar. Elemanların taşıma kapasiteleri hesaplanırken de kullanılan malzemeye göre dayanım azaltma işlemi uygulanır.

YAPIYA ETKİYEN YÜKLER

Yapıya etkiyen kalıcı yükler, hareketli yükler, deprem yükü ve rüzgar yükü gibi etkiler yük birleşimi yapılarak hesaplarda kullanılır. Bu birleşimlerde kullanılan etkiler 1’den büyük katsayılarla çarpılarak güvenli tarafta kalmak hedeflenir.

Kesit hesapları yapılırken baskın olan kuvvet dikkate alınır ve bu kuvvete göre büyük olan yük birleşimi hesaplarda kullanılır. Yapılan hesaba göre dikkate alınması gereken yük birleşimi aşağıda görülmektedir.

Görsel kaynağı: http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu/index_dosyalar/Dersler/Betonarme2/Sunular/Betonarme_2_4.pdf

ELEMANLARIN TAŞIMA KAPASİTESİ

Taşıyıcı elemanların tasarımlarında, taşıma gücü hesaplanırken kullanılan malzemenin dayanım değerleri kullanılır. Örneğin betonarme bir eleman için betonun basınç dayanımı, çelik eleman için çeliğin akma dayanımı kullanılır.

Beton dayanım tablosu
Beton dayanım tablosu

 

Çelik tasarım dayanımı hesabı

Betonun basınç dayanımı hesaplarda 1.5’e bölünerek, çelik elemanın akma dayanımı 1.15’e bölünerek kullanılır. Örneğin; C30 betonun 28 günlük karakteristik basınç dayanımı 30 MPa iken tasarım dayanımı 20 MPa alınır. S420 çeliğinin minimum akma dayanımı 420 MPa iken tasarım dayanımı 365 MPa olarak alınır. Buradaki amaç yine aynı şekilde güvenli tarafta kalmaktır.

 

 

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz